Nuruddin Mahmud bin Imaduddin Zanki. Beliau digelar al-Malik al-Adil yang bermaksud pemerintah yang adil. Beliau memerintah dari tahun 541 โ 569 Hijrah. Allah SWT telah memuliakannya sehingga mencoretkan baris-baris yang bercahaya dalam lembaran sejarah dan usianya di dunia tidak melebihi 58 tahun. Beliau dilahirkan pada 11 Syawal tahun 511 H, dan memerintah selama 28 tahun.
๐๐ฎ๐๐ฎ๐ฟ ๐๐ฒ๐น๐ฎ๐ธ๐ฎ๐ป๐ด ๐๐ถ๐ฟ๐ถ
Beliau ialah Nuruddin Mahmud; salah seorang tokoh terpenting dalam pemerintahan Dinasti Zanki, kerana riwayat hidupnya penuh dengan perjuangan panjang menentang tentera Salib.
Beliau mengambil alih pemerintahan Aleppo selepas kematian bapanya (Imaduddin Zanki)dan menjadikan perjuangan menentang tentera Salib sebagai matlamat utamanya sebagai mana jejak langkah bapanya. Tentera Salib pada masa itu telah mula menjajah wilayah-wilayah di Syam. Dalam tempoh itu, beliau berjaya mengalahkan mereka di beberapa kawasan, menguasai beberapa kubu di Syam dan turut berjaya menggabungkan Antioch (Antaqiyah), kemudian Damsyik dan seterusnya Mesir ke dalam pemerintahannya.
๐๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐ธ๐๐ฒ๐ฟ ๐๐ฒ๐ฏ๐ฎ๐ด๐ฎ๐ถ ๐ฆ๐๐น๐๐ฎ๐ป
Nuruddin Mahmud berusia sekitar 30 tahun apabila beliau memikul tanggungjawab membebaskan bumi daripada penceroboh Salib dan berusaha untuk membebaskan Baitulmaqdis serta menjamin keselamatan rakyat. Beliau sedar bahawa kemenangan ke atas tentera Salib hanya boleh dicapai melalui perjuangan panjang dan getir yang penuh pengorbanan. Mujahid ini juga seorang pencinta ilmu dan gigih membina tamadun dengan semangat kerohanian yang mengagumkan.
Ibn Asakir menyebutkan tentang kesungguhan beliau:
“๐๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ด๐ข๐ฏ๐จ๐ข๐ต ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ด๐ฆ๐ฎ๐ข๐ฏ๐จ๐ข๐ต ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ถ๐ฎ๐ฑ๐ถ๐ญ ๐ฌ๐ช๐ต๐ข๐ฃ-๐ฌ๐ช๐ต๐ข๐ฃ ๐ด๐ข๐ฉ๐ช๐ฉ ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ด๐ถ๐ฏ๐ข๐ฏ, ๐ฃ๐ข๐ฏ๐บ๐ข๐ฌ ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฃ๐ข๐ค๐ข ๐ง๐ช๐ฒ๐ฉ ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฉ๐ข๐ฅ๐ช๐ด. ๐๐ถ๐ณ๐ถ๐ฅ๐ฅ๐ช๐ฏ ๐ด๐ข๐ฏ๐จ๐ข๐ต ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ข๐ฎ๐ฃ๐ช๐ญ ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ข๐ต ๐ต๐ฆ๐ฏ๐ต๐ข๐ฏ๐จ ๐ฌ๐ฆ๐ฃ๐ข๐ซ๐ช๐ฌ๐ข๐ฏ ๐ณ๐ข๐ฌ๐บ๐ข๐ต; ๐ฃ๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ข๐ฏ๐ด๐ถ๐ฉ๐ฌ๐ข๐ฏ ๐ค๐ถ๐ฌ๐ข๐ช-๐ค๐ถ๐ฌ๐ข๐ช ๐บ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฅ๐ช๐ฌ๐ฆ๐ฏ๐ข๐ฌ๐ข๐ฏ, ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ช๐ฌ๐ข๐ฏ ๐ต๐ข๐ฏ๐ข๐ฉ ๐ฌ๐ฆ๐ฑ๐ข๐ฅ๐ข ๐ฐ๐ณ๐ข๐ฏ๐จ ๐๐ข๐ฅ๐ธ๐ช ๐ฑ๐ข๐ฅ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฑ๐ข๐ด๐ช๐ณ ๐ด๐ถ๐ฑ๐ข๐บ๐ข ๐ฎ๐ฆ๐ณ๐ฆ๐ฌ๐ข ๐ต๐ช๐ฅ๐ข๐ฌ ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐จ๐จ๐ข๐ฏ๐จ๐จ๐ถ ๐ฑ๐ข๐ณ๐ข ๐ซ๐ฆ๐ฎ๐ข๐ข๐ฉ ๐ฉ๐ข๐ซ๐ช, ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ถ๐ฌ๐ถ๐ฉ๐ฌ๐ข๐ฏ ๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ต๐ข๐ฉ๐ข๐ฏ๐ข๐ฏ ๐ธ๐ช๐ญ๐ข๐บ๐ข๐ฉ ๐๐บ๐ข๐ฎ ๐ฅ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ข๐ฏ ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฃ๐ช๐ฏ๐ข ๐ต๐ฆ๐ฎ๐ฃ๐ฐ๐ฌ ๐ฅ๐ช ๐ฌ๐ฐ๐ต๐ข-๐ฌ๐ฐ๐ต๐ข๐ฏ๐บ๐ข, ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฃ๐ช๐ฏ๐ข ๐ฃ๐ข๐ฏ๐บ๐ข๐ฌ ๐ด๐ฆ๐ฌ๐ฐ๐ญ๐ข๐ฉ ๐ต๐ฆ๐ณ๐ฎ๐ข๐ด๐ถ๐ฌ๐ญ๐ข๐ฉ ๐๐ข๐ฅ๐ณ๐ข๐ด๐ข๐ฉ ๐๐ฐ๐ณ๐ช๐บ๐บ๐ข๐ฉ ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐๐ข๐ณ ๐ข๐ญ-๐๐ข๐ฅ๐ช๐ด. ๐๐ถ๐ณ๐ถ๐ฅ๐ฅ๐ช๐ฏ ๐ฅ๐ช๐ข๐ฏ๐จ๐จ๐ข๐ฑ ๐ด๐ฆ๐ฃ๐ข๐จ๐ข๐ช ๐ฐ๐ณ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ต๐ข๐ฎ๐ข ๐บ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฃ๐ช๐ฏ๐ข ๐ด๐ฆ๐ฌ๐ฐ๐ญ๐ข๐ฉ ๐ฑ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ข๐ซ๐ช๐ข๐ฏ ๐ฉ๐ข๐ฅ๐ช๐ด ๐ฅ๐ช ๐๐ข๐ฎ๐ด๐บ๐ช๐ฌ. ๐๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ซ๐ถ๐จ๐ข ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฃ๐ช๐ฏ๐ข ๐๐ข๐ด๐ซ๐ช๐ฅ ๐๐ข๐ฎ๐ฆ๐ฌ ๐๐ถ๐ณ๐ช ๐ฅ๐ช ๐๐ฐ๐ด๐ถ๐ญ, ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฃ๐ช๐ฏ๐ข ๐ต๐ฆ๐ฎ๐ฑ๐ข๐ต-๐ต๐ฆ๐ฎ๐ฑ๐ข๐ต ๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ด๐ช๐ฏ๐จ๐จ๐ข๐ฉ๐ข๐ฏ (๐ฌ๐ฉ๐ข๐ฏ) ๐ฅ๐ช ๐ซ๐ข๐ญ๐ข๐ฏ-๐ซ๐ข๐ญ๐ข๐ฏ. ๐๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ด๐ฆ๐ฐ๐ณ๐ข๐ฏ๐จ ๐บ๐ข๐ฏ๐จ ๐ณ๐ฆ๐ฏ๐ฅ๐ข๐ฉ ๐ฉ๐ข๐ต๐ช, ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ธ๐ช๐ฃ๐ข๐ธ๐ข ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ต๐ฆ๐ฏ๐ข๐ฏ๐จ, ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ถ๐ญ๐ช๐ข๐ฌ๐ข๐ฏ ๐ถ๐ญ๐ข๐ฎ๐ข. ๐๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ด๐ฆ๐ฐ๐ณ๐ข๐ฏ๐จ ๐ง๐ข๐ฒ๐ช๐ฉ ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ฎ๐ข๐ป๐ฉ๐ข๐ฃ ๐๐ข๐ฏ๐ข๐ง๐ช, ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ด๐ฆ๐ต๐ช๐ข๐ฑ ๐ฎ๐ช๐ฏ๐จ๐จ๐ถ ๐ฃ๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ข๐ฌ๐ข๐ฏ ๐ฅ๐ถ๐ฅ๐ถ๐ฌ ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ด๐ข๐ฎ๐ข ๐ฑ๐ข๐ณ๐ข ๐ง๐ถ๐ฒ๐ข๐ฉ๐ข’ ๐ด๐ฆ๐ญ๐ข๐ฎ๐ข ๐ฆ๐ฎ๐ฑ๐ข๐ต ๐ฉ๐ข๐ณ๐ช, ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฆ๐ณ๐ช๐ฏ๐ต๐ข๐ฉ๐ฌ๐ข๐ฏ ๐ด๐ถ๐ฑ๐ข๐บ๐ข ๐ต๐ช๐ข๐ฅ๐ข ๐ด๐ฆ๐ฌ๐ข๐ต ๐ฑ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ฉ๐ข๐ญ๐ข๐ฏ๐จ ๐ข๐จ๐ข๐ณ ๐ด๐ฆ๐ด๐ช๐ข๐ฑ๐ข ๐บ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฎ๐ข๐ฉ๐ถ ๐ฅ๐ข๐ฑ๐ข๐ต ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ฆ๐ฎ๐ถ๐ช๐ฏ๐บ๐ข, ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ต๐ข๐ฏ๐บ๐ข ๐ฌ๐ฆ๐ฑ๐ข๐ฅ๐ข ๐ง๐ถ๐ฒ๐ข๐ฉ๐ข’ ๐ต๐ฆ๐ฏ๐ต๐ข๐ฏ๐จ ๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ฌ๐ข๐ณ๐ข ๐บ๐ข๐ฏ๐จ ๐ต๐ช๐ฅ๐ข๐ฌ ๐ซ๐ฆ๐ญ๐ข๐ด ๐ฃ๐ข๐จ๐ช๐ฏ๐บ๐ข. ๐๐ถ๐ณ๐ถ๐ฅ๐ฅ๐ช๐ฏ ๐ซ๐ถ๐จ๐ข ๐ฎ๐ฆ๐ธ๐ข๐ฌ๐ข๐ง๐ฌ๐ข๐ฏ ๐ฃ๐ข๐ฏ๐บ๐ข๐ฌ ๐ฌ๐ช๐ต๐ข๐ฃ ๐ถ๐ฏ๐ต๐ถ๐ฌ ๐ฅ๐ช๐ฃ๐ข๐ค๐ข ๐ฐ๐ญ๐ฆ๐ฉ ๐ฐ๐ณ๐ข๐ฏ๐จ ๐ณ๐ข๐ฎ๐ข๐ช.”
Ibn al-Athir pula ketika menggambarkan Sultan Nuruddin:
“๐๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ด๐ฆ๐ฐ๐ณ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฑ๐ฆ๐ฎ๐ช๐ฎ๐ฑ๐ช๐ฏ ๐บ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ต๐ข๐ฌ๐ธ๐ข ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ธ๐ข๐ณ๐ข๐ฌ, ๐ด๐ข๐ฏ๐จ๐ข๐ต ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ซ๐ข๐จ๐ข ๐ฑ๐ฆ๐ญ๐ข๐ฌ๐ด๐ข๐ฏ๐ข๐ข๐ฏ ๐ด๐ถ๐ฏ๐ฏ๐ข๐ฉ, ๐ฃ๐ข๐ฏ๐จ๐ถ๐ฏ ๐ฎ๐ข๐ญ๐ข๐ฎ ๐ถ๐ฏ๐ต๐ถ๐ฌ ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ช๐ฃ๐ข๐ฅ๐ข๐ฉ ๐ฑ๐ข๐ฅ๐ข ๐ธ๐ข๐ฌ๐ต๐ถ ๐ด๐ข๐ฉ๐ถ๐ณ, ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฃ๐ข๐ฏ๐บ๐ข๐ฌ ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ฑ๐ถ๐ข๐ด๐ข. ๐๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ต๐ฆ๐ณ๐ฌ๐ฆ๐ฏ๐ข๐ญ ๐ฅ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ข๐ฏ ๐ฌ๐ฆ๐ง๐ข๐ฒ๐ช๐ฉ๐ข๐ฏ๐ฏ๐บ๐ข ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ช๐ญ๐ฎ๐ถ๐ฏ๐บ๐ข ๐บ๐ข๐ฏ๐จ ๐ญ๐ถ๐ข๐ด, ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ค๐ฐ๐ฏ๐ต๐ฐ๐ฉ๐ช ๐ฑ๐ข๐ณ๐ข ๐ถ๐ญ๐ข๐ฎ๐ข, ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ช๐ฌ๐ถ๐ต๐ช ๐ซ๐ฆ๐ซ๐ข๐ฌ ๐ด๐ข๐ญ๐ข๐ง๐ถ๐ด๐ด๐ฐ๐ญ๐ฆ๐ฉ. ๐๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ฎ๐ข๐ฉ๐ช๐ณ ๐ฅ๐ข๐ญ๐ข๐ฎ ๐ฎ๐ข๐ป๐ฉ๐ข๐ฃ ๐๐ข๐ฏ๐ข๐ง๐ช ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ถ๐ญ๐ช๐ด ๐ด๐ฆ๐ฃ๐ถ๐ข๐ฉ ๐ฌ๐ช๐ต๐ข๐ฃ ๐ต๐ฆ๐ฏ๐ต๐ข๐ฏ๐จ ๐ซ๐ช๐ฉ๐ข๐ฅ. ๐๐ช๐ฅ๐ข๐ฌ ๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ฏ๐ข๐ฉ ๐ต๐ฆ๐ณ๐ฅ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ข๐ณ ๐ฅ๐ข๐ณ๐ช๐ฑ๐ข๐ฅ๐ข๐ฏ๐บ๐ข ๐ด๐ฆ๐ฑ๐ข๐ต๐ข๐ฉ ๐ฌ๐ข๐ต๐ข ๐ฌ๐ฆ๐ด๐ข๐ต ๐ฑ๐ถ๐ฏ, ๐ด๐ข๐ฎ๐ข ๐ข๐ฅ๐ข ๐ฅ๐ข๐ญ๐ข๐ฎ ๐ฌ๐ฆ๐ข๐ฅ๐ข๐ข๐ฏ ๐ฎ๐ข๐ณ๐ข๐ฉ ๐ข๐ต๐ข๐ถ ๐ณ๐ฆ๐ฅ๐ข. ๐๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ฑ๐ฆ๐ฏ๐ฅ๐ช๐ข๐ฎ ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ต๐ฆ๐ฏ๐ข๐ฏ๐จ, ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฎ๐ข๐ซ๐ญ๐ช๐ด๐ฏ๐บ๐ข ๐ฉ๐ข๐ฏ๐บ๐ข ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฃ๐ช๐ฏ๐ค๐ข๐ฏ๐จ๐ฌ๐ข๐ฏ ๐ช๐ญ๐ฎ๐ถ, ๐ข๐จ๐ข๐ฎ๐ข, ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ถ๐ฏ๐ฅ๐ช๐ฏ๐จ๐ข๐ฏ ๐ต๐ฆ๐ฏ๐ต๐ข๐ฏ๐จ ๐ซ๐ช๐ฉ๐ข๐ฅ.”
Beliau seorang yang rendah hati dan disayangi. Apabila wilayah kekuasaannya semakin luas, datanglah penghormatan daripada Khilafah Abbasiyah yang mengandungi senarai panjang gelaran-gelaran agung yang patut disebut ketika mendoakannya di mimbar-mimbar Baghdad untuk disebarkan ke seluruh negara. Namun beliau menghentikannya dan hanya berpuas hati dengan satu doa: “๐ ๐ข ๐๐ญ๐ญ๐ข๐ฉ, ๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ฃ๐ข๐ช๐ฌ๐ช๐ญ๐ข๐ฉ ๐ฉ๐ข๐ฎ๐ฃ๐ข-๐๐ถ ๐บ๐ข๐ฏ๐จ ๐ง๐ข๐ฌ๐ช๐ณ ๐ช๐ฏ๐ช, ๐๐ข๐ฉ๐ฎ๐ถ๐ฅ ๐ฃ๐ช๐ฏ ๐ก๐ข๐ฏ๐ฌ๐ช.”
Beliau sangat menjaga pelaksanaan hukum syarak. Beliau memansuhkan semua cukai yang melebihi had syarak, walaupun ia menjana pendapatan besar dan sangat diperlukan untuk tujuan jihad. Beliau pernah berkata: “๐๐ข๐ฎ๐ช ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ซ๐ข๐จ๐ข ๐ซ๐ข๐ญ๐ข๐ฏ ๐ฅ๐ข๐ณ๐ช๐ฑ๐ข๐ฅ๐ข ๐ฑ๐ฆ๐ฏ๐ค๐ถ๐ณ๐ช ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ฐ๐ฎ๐ฑ๐ข๐ฌ, ๐ต๐ช๐ฅ๐ข๐ฌ๐ฌ๐ข๐ฉ ๐ฌ๐ข๐ฎ๐ช ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ซ๐ข๐จ๐ข ๐ข๐จ๐ข๐ฎ๐ข ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ฉ๐ข๐ญ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ฌ๐ข๐ณ๐ข-๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ฌ๐ข๐ณ๐ข ๐บ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ค๐ข๐ฏ๐จ๐จ๐ข๐ฉ ๐ฅ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ข๐ฏ๐ฏ๐บ๐ข?!”
๐๐ฒ๐ฝ๐ฒ๐ฟ๐ถ๐ต๐ฎ๐๐ถ๐ป๐ฎ๐ป ๐๐ฒ๐ฟ๐ต๐ฎ๐ฑ๐ฎ๐ฝ ๐๐น๐บ๐
Perhatiannya bukan hanya tertumpu kepada ilmu agama, malah beliau juga menghargai ilmu keduniaan. Beliau sangat mengambil berat tentang inovasi dalam pelbagai bidang seperti astronomi dan ilmu bintang, dan mendorong para ulama untuk berinovasi. Contohnya, apa yang dilakukannya terhadap Ridhwan bin Rustam al-Sa’ati, pembuat jam di pintu Masjid Umawi Damsyik; beliau memberinya banyak wang dan hadiah supaya beliau dapat memajukan dan mahir dalam pembuatan jam.
Perhatiannya bukan hanya tertumpu kepada ilmu agama, malah beliau juga menghargai ilmu keduniaan. Beliau sangat mengambil berat tentang inovasi dalam pelbagai bidang seperti astronomi dan ilmu bintang, dan mendorong para ulama untuk berinovasi. Contohnya, apa yang dilakukannya terhadap Ridhwan bin Rustam al-Sa’ati, pembuat jam di pintu Masjid Umawi Damsyik; beliau memberinya banyak wang dan hadiah supaya beliau dapat memajukan dan mahir dalam pembuatan jam.
Sultan Nuruddin Mahmud juga mengambil berat tentang pembinaan hospital-hospital (bimaristan) dan menjadikannya perkhidmatan perubatan percuma untuk rakyat. Perkhidmatan ini tersebar di kebanyakan bandar Dinasti Zanki, dan bimaristan dianggap antara kegemilangan tamadun Islam yang mendahului tamadun lain.
Menurut Abu Syamah:
“๐๐ฌ๐ถ ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ฅ๐ข๐ฑ๐ข๐ต ๐ต๐ข๐ฉ๐ถ ๐ต๐ฆ๐ฏ๐ต๐ข๐ฏ๐จ ๐ฃ๐ฆ๐ต๐ข๐ฑ๐ข ๐ฑ๐ณ๐ช๐ฉ๐ข๐ต๐ช๐ฏ๐ฏ๐บ๐ข ๐๐ถ๐ณ๐ถ๐ฅ๐ฅ๐ช๐ฏ, ๐ณ๐ข๐ฉ๐ฎ๐ข๐ต๐ถ๐ญ๐ญ๐ข๐ฉ ๐ฌ๐ฆ ๐ข๐ต๐ข๐ด๐ฏ๐บ๐ข, ๐ต๐ฆ๐ณ๐ฉ๐ข๐ฅ๐ข๐ฑ ๐ถ๐ณ๐ถ๐ด๐ข๐ฏ ๐ถ๐ฎ๐ข๐ต ๐๐ด๐ญ๐ข๐ฎ ๐ข๐ฑ๐ข๐ฃ๐ช๐ญ๐ข ๐ต๐ฆ๐ฏ๐ต๐ฆ๐ณ๐ข ๐๐ณ๐ข๐ฏ๐ฌ ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐บ๐ฆ๐ณ๐ข๐ฏ๐จ ๐๐ข๐ฎ๐ช๐ฆ๐ต๐ต๐ข. ๐๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ด๐ฆ๐ฅ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฃ๐ข๐ค๐ข ๐ด๐ฆ๐ฃ๐ข๐ฉ๐ข๐จ๐ช๐ข๐ฏ ๐ฅ๐ข๐ณ๐ช๐ฑ๐ข๐ฅ๐ข ๐ฉ๐ข๐ฅ๐ช๐ด ๐บ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฅ๐ช๐ณ๐ช๐ธ๐ข๐บ๐ข๐ต๐ฌ๐ข๐ฏ๐ฏ๐บ๐ข, ๐ญ๐ข๐ญ๐ถ ๐ฅ๐ข๐ญ๐ข๐ฎ ๐ณ๐ข๐ฏ๐จ๐ฌ๐ข๐ช๐ข๐ฏ ๐ฉ๐ข๐ฅ๐ช๐ด ๐ช๐ต๐ถ ๐ต๐ฆ๐ณ๐ฅ๐ข๐ฑ๐ข๐ต ๐ฉ๐ข๐ฅ๐ช๐ด ๐ฎ๐ถ๐ด๐ข๐ญ๐ด๐ข๐ญ ๐ฅ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ข๐ฏ ๐ด๐ฆ๐ฏ๐บ๐ถ๐ฎ๐ข๐ฏ. ๐๐ฆ๐ฐ๐ณ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฑ๐ฆ๐ญ๐ข๐ซ๐ข๐ณ ๐ฉ๐ข๐ฅ๐ช๐ด ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ช๐ฏ๐ต๐ข๐ฏ๐บ๐ข ๐ถ๐ฏ๐ต๐ถ๐ฌ ๐ต๐ฆ๐ณ๐ด๐ฆ๐ฏ๐บ๐ถ๐ฎ ๐ฃ๐ข๐จ๐ช ๐ฎ๐ฆ๐ญ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ฌ๐ข๐ฑ๐ฌ๐ข๐ฏ ๐ด๐ช๐ญ๐ด๐ช๐ญ๐ข๐ฉ ๐ต๐ฆ๐ณ๐ด๐ฆ๐ฃ๐ถ๐ต ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐จ๐ช๐ฌ๐ถ๐ต ๐ฌ๐ฆ๐ฃ๐ช๐ข๐ด๐ข๐ข๐ฏ ๐ข๐ฉ๐ญ๐ช ๐ฉ๐ข๐ฅ๐ช๐ด. ๐๐ฆ๐ญ๐ช๐ข๐ถ ๐ฎ๐ข๐ณ๐ข๐ฉ ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฃ๐ฆ๐ณ๐ฌ๐ข๐ต๐ข: ‘๐๐ฌ๐ถ ๐ฎ๐ข๐ญ๐ถ ๐ฌ๐ฆ๐ฑ๐ข๐ฅ๐ข ๐๐ญ๐ญ๐ข๐ฉ ๐๐๐ ๐ซ๐ช๐ฌ๐ข ๐ฎ๐ฆ๐ญ๐ช๐ฉ๐ข๐ต ๐ข๐ฌ๐ถ ๐ต๐ฆ๐ณ๐ด๐ฆ๐ฏ๐บ๐ถ๐ฎ ๐ด๐ฆ๐ฅ๐ข๐ฏ๐จ๐ฌ๐ข๐ฏ ๐ถ๐ฎ๐ข๐ต ๐๐ด๐ญ๐ข๐ฎ ๐ด๐ฆ๐ฅ๐ข๐ฏ๐จ ๐ฅ๐ช๐ฌ๐ฆ๐ฑ๐ถ๐ฏ๐จ ๐ฐ๐ญ๐ฆ๐ฉ ๐ต๐ฆ๐ฏ๐ต๐ฆ๐ณ๐ข ๐๐ณ๐ข๐ฏ๐ฌ.'”
Walaupun Sultan Nuruddin, bermazhab Hanafi, beliau menyebarkan keempat-empat mazhab Ahlus Sunnah, membina sekolah-sekolah, mewakafkan harta, dan menegakkan keadilan, kejujuran, dan toleransi.
Sultan Nuruddin banyak berpuasa dan mempunyai wirid pada waktu malam dan siang. Beliau mendahulukan urusan umat Islam daripada wiridnya.
Beliau juga menyediakan tempat khas untuk beribadah di rumahnya. Diriwayatkan bahawa beliau menambahkan sebuah ruang (suffah) di rumahnya untuk berkhalwat beribadah. Apabila gempa bumi melanda Damsyik, beliau membina sebuah bilik daripada kayu di hadapan suffah tersebut; beliau bermalam dan berada di dalamnya untuk beribadah dan tidak meninggalkannya. Apabila beliau wafat, beliau dikebumikan di dalam bilik kayu yang ringkas itu.
Apabila Sultan Salahuddin membebaskan Baitulmaqdis, beliau memerintahkan untuk menunaikan nazar beliau iaitu memindahkan mimbar yang dibina oleh Nuruddin untuk diletakkan di Masjid al-Aqsa ke tempatnya yang suci. Maka dikenali dengan itu karamah-karamah Nuruddin yang sinarnya terus bersinar selepas kewafatannya.
๐ฉ๐ถ๐๐ถ ๐๐ฎ๐ป๐ด ๐๐ฒ๐น๐ฎ๐ ๐๐ป๐๐๐ธ ๐ฃ๐ฒ๐บ๐ฏ๐ฒ๐ฏ๐ฎ๐๐ฎ๐ป ๐๐ฎ๐ถ๐๐๐น ๐ ๐ฎ๐พ๐ฑ๐ถ๐
Sultan Nuruddin Zanki meletakkan asas yang kukuh bagi pembebasan Baitul Maqdis oleh Salahuddin al-Ayyubi melalui perancangan strategik yang menyeluruh, merangkumi penyatuan politik, pembinaan sumber daya manusia, dan pengukuhan semangat jihad. Walaupun beliau tidak sempat melihat hasratnya tercapai, segala persiapan yang dilakukannya menjadi kunci kejayaan Salahuddin selepasnya.
Sultan Nuruddin Zanki meletakkan asas yang kukuh bagi pembebasan Baitul Maqdis oleh Salahuddin al-Ayyubi melalui perancangan strategik yang menyeluruh, merangkumi penyatuan politik, pembinaan sumber daya manusia, dan pengukuhan semangat jihad. Walaupun beliau tidak sempat melihat hasratnya tercapai, segala persiapan yang dilakukannya menjadi kunci kejayaan Salahuddin selepasnya.
๐ญ. ๐ฃ๐ฒ๐ป๐๐ฎ๐๐๐ฎ๐ป ๐๐๐ป๐ถ๐ฎ ๐๐๐น๐ฎ๐บ (๐ฆ๐๐ฟ๐ฎ๐๐ฒ๐ด๐ถ ๐๐ฒ๐ผ๐ฝ๐ผ๐น๐ถ๐๐ถ๐ธ)
Sultan Nuruddin menyedari bahawa umat Islam yang berpecah-belah tidak akan mampu menewaskan tentera Salib. Justeru, matlamat utamanya adalah menyatukan wilayah-wilayah Islam di bawah satu naungan untuk mengepung kerajaan Jerusalem . Langkah-langkahnya termasuk menyatukan wilayah Syria (termasuk Aleppo dan Damsyik) di bawah pemerintahannya.
Selain itu, langkah terbesar yang beliau lakukan adalah meletakkan asas untuk penyatuan Syria dengan Mesir. Walaupun baginda wafat sebelum ia selesai, usahanya membuka jalan untuk Salahuddin, yang kemudiannya berjaya menyatukan kedua-dua wilayah, membentuk sebuah kekuatan besar yang mengepung tentera Salib dari pelbagai arah .
๐ฎ. ๐ฃ๐ฒ๐บ๐ฏ๐ถ๐ป๐ฎ๐ฎ๐ป ๐๐ฒ๐ป๐ฒ๐ฟ๐ฎ๐๐ถ ๐ ๐๐ท๐ฎ๐ต๐ถ๐ฑ (๐ฃ๐ฒ๐บ๐ฏ๐ฎ๐ป๐ด๐๐ป๐ฎ๐ป ๐ ๐ผ๐ฑ๐ฎ๐น ๐๐ป๐๐ฎ๐ป)
Sultan Nuruddin memahami bahawa kemenangan memerlukan lebih daripada sekadar tentera; ia memerlukan generasi yang berilmu, bertakwa dan bersemangat jihad. Oleh itu, beliau memberi tumpuan besar kepada pendidikan.
Bleiau mendirikan banyak institusi pendidikan, terutamanya Madrasah Qadiriyah, yang menjadi pusat melahirkan ramai ulama dan pemimpin tentera. Madrasah-madrasah ini melahirkan generasi mujahid yang digelar “Generasi al-Maqadisah” (Generasi Baitulmaqdis). Mereka bukan sahaja alim dalam ilmu agama tetapi juga terlatih dalam peperangan, dan menjadi tulang belakang tentera Salahuddin . Pasukan Sultan Salahuddin sebenarnya adalah kader daripada madrasah yang dibina oleh beliau ini.
๐ฏ. ๐ ๐ฒ๐ป๐ด๐๐ธ๐๐ต๐ธ๐ฎ๐ป ๐ฆ๐ฒ๐บ๐ฎ๐ป๐ด๐ฎ๐ ๐๐ถ๐ต๐ฎ๐ฑ ๐ฑ๐ฎ๐ป ๐๐ฒ๐๐ฎ๐ฟ๐ท๐ฎ๐ป๐ฎ๐ฎ๐ป ๐๐๐น๐ฎ๐บ
Sultan Nuruddin menjadikan pembebasan Baitul Maqdis sebagai matlamat utama jihad dan menggerakkan seluruh masyarakat, termasuk para ulama, untuk menyokong matlamat ini.
Beliau menjalin hubungan erat dengan golongan ulama, seperti Ibn ‘Asakir, yang membantu mengukuhkan naratif jihad dan menyatukan umat Islam di bawah satu matlamat. Selain itu, beliau juga terkenal dengan ketakwaan, kerendahan hati, dan komitmennya terhadap keadilan, yang menjadi inspirasi kepada rakyat dan tenteranya . Kata-katanya yang terkenal, “๐๐ฌ๐ถ ๐ฎ๐ข๐ญ๐ถ ๐ฌ๐ฆ๐ฑ๐ข๐ฅ๐ข ๐๐ญ๐ญ๐ข๐ฉ ๐ถ๐ฏ๐ต๐ถ๐ฌ ๐ต๐ฆ๐ณ๐ด๐ฆ๐ฏ๐บ๐ถ๐ฎ ๐ด๐ฆ๐ฅ๐ข๐ฏ๐จ๐ฌ๐ข๐ฏ ๐๐ข๐ช๐ต๐ถ๐ญ ๐๐ข๐ฒ๐ฅ๐ช๐ด ๐ฎ๐ข๐ด๐ช๐ฉ ๐ต๐ฆ๐ณ๐ซ๐ข๐ซ๐ข๐ฉ,” mencerminkan keazamannya yang membara .
๐ฐ. ๐ฆ๐ถ๐บ๐ฏ๐ผ๐น ๐ฑ๐ฎ๐ป ๐๐ฎ๐๐ฟ๐ฎ๐ ๐๐ฎ๐ป๐ด ๐๐ฒ๐ฟ๐๐ฒ๐ฟ๐๐๐ฎ๐ป
Salah satu bukti paling nyata tentang perancangan Sultan Nuruddin adalah melalui pembinaan sebuah mimbar yang megah untuk Masjid Al-Aqsa walhal ia masih belum dibebaskan lagi.
Beliau telah memesan pembinaan sebuah mimbar yang indah, berniat untuk meletakkannya di Masjid Al-Aqsa selepas pembebasan . Ini adalah satu pengisytiharan hasratnya dan simbol perjuangan yang jelas.
Selepas kewafatannya, Sultan Salahuddin meneruskan legasi ini. Apabila berjaya membebaskan Baitul Maqdis pada tahun 1187M, beliau menunaikan “nazar Nuri” (nazar Nuruddin) dengan memindahkan mimbar tersebut ke Masjid Al-Aqsa sebagai lambang kesinambungan perjuangan .
๐๐ธ๐ต๐ถ๐ฟ ๐๐ฎ๐๐ฎ๐ ๐ฑ๐ฎ๐ป ๐๐ฒ๐๐ฎ๐ณ๐ฎ๐๐ฎ๐ป๐ป๐๐ฎ
Sultan Nuruddin berjaya dalam masa 28 tahun – tempoh pemerintahannya – membebaskan kira-kira 50 kota dan kubu. Pada tahun 569 H, Nuruddin telah bersiap sedia untuk serangan terakhir ke atas Baitulmaqdis dan pembebasannya, sehingga beliau telah menyediakan sebuah mimbar baharu yang indah untuk Masjid al-Aqsa untuk diletakkan selepas kemenangan dan pembebasan. Namun ajal menjemputnya, lalu beliau wafat โ rahmatullah ke atasnya โ pada 11 Syawal 570 H. Selepas itu, Sultan Salahuddin menyempurnakan misi tersebut dan membebaskan Baitulmaqdis pada 27 Rejab 583 H.
Sultan Nuruddin berjaya dalam masa 28 tahun – tempoh pemerintahannya – membebaskan kira-kira 50 kota dan kubu. Pada tahun 569 H, Nuruddin telah bersiap sedia untuk serangan terakhir ke atas Baitulmaqdis dan pembebasannya, sehingga beliau telah menyediakan sebuah mimbar baharu yang indah untuk Masjid al-Aqsa untuk diletakkan selepas kemenangan dan pembebasan. Namun ajal menjemputnya, lalu beliau wafat โ rahmatullah ke atasnya โ pada 11 Syawal 570 H. Selepas itu, Sultan Salahuddin menyempurnakan misi tersebut dan membebaskan Baitulmaqdis pada 27 Rejab 583 H.
Beliau dikebumikan di Damsyik, di kawasan lama (di hujung daerah al-Hariqah). Sebuah masjid dibina bersebelahan dengannya dan dinamakan sempena namanya, yang masih mengadakan majlis selawat ke atas Nabi ๏ทบ pada petang Jumaat. Majlis ini diasaskan oleh Syeikh Muhammad al-Hasyimi, rahmatullah ke atasnya, lebih daripada 70 tahun yang lalu, dan diteruskan oleh Syeikh Syukri al-Lahfi sehingga beliau wafat dan dikebumikan di sisi Sultan Nuruddin di makamnya.
Semoga Allah merahmati beliau.
๐ฆ๐๐บ๐ฏ๐ฒ๐ฟ:
https://www.naseemalsham.com/subjects/view/9577
